• 22 Nisan 2021 Perşembe
RUSYA MONTRÖ ANDLAŞ 0 Yorum0 BEĞENİ
RUSYA MONTRÖ ANDLAŞMASINI İHLAL Mİ EDİYOR?

RUSYA MONTRÖ ANDLAŞMASINI İHLAL Mİ EDİYOR?

11 Temmuz 2020 Cumartesi          

 

Rusya Donanması'nın Karadeniz Filosu bağlısı denizaltılarını, Montrö Andlaşması’nın ilgili hükmüne rağmen, Akdeniz'e konuşlandırıyor.

1936'da kabul edilen Montrö Konvansiyonu’nun 12 nci maddesine göre Karedeniz’e kıyıdaş devletler madde kapsamındaki istisna durumlar haricinde Boğazlardan denizaltı geçiremezler. Andlaşmada belirtilen istisnalara göre, Karadeniz’e kıyıdaş devletler Karadeniz dışında yaptırdıkları ya da satın aldıkları denizaltılarını Türkiye’ye zamanında haber vererek deniz üslerine katılmak üzere Boğazlardan geçirebilirler. Ayrıca Kıyıdaş devletler denizaltılarını Karadeniz dışındaki tesislerde onarılmak üzere de Boğazlardan geçirme hakkına sahiptirler.

Oysa Rusya son yıllarda Akdeniz'de kalıcı bir denizaltı varlığı bulundurmak amacıyla, Karadeniz Filosundaki denizaltıları Boğazlardan geçiriyor.

Bu durumun Montrö Andlaşması’nın ihlali olup olmadığı tartışmalı bir konuyu oluşturuyor. Çünkü Rusya bu denizaltıları belirtilen bu istisna gerekçelere dayanan bildirimlerle Boğazlardan geçiriyor. Türkiye de bu bildirimleri esas alıyor.

Ancak bu denizaltılar Suriye’de muhalif unsurlara karşı denizaltından atılan füzelerle aktif harekat görevlerine katılmıştı. Akdeniz’de konuşlandırılan Rus denizaltıları şimdi de Libya’da Türkiye’nin desteklediği meşru Ulusal Mutabakat Hükümeti güçlerine karşı harekatta kullanılabilir. Dolayısıyla bu durum hem NATO ve Batı ülkelerinde güvenlik endişeleri uyandırırken; Suriye ve Libya özelinde desteklediği taraflar açısından, Rusya ile karşı cephelerde olması nedeniyle Türkiye açısından ayrı bir hassasiyet oluşturuyor.

Rusya her ne kadar Karadeniz’e kıyıdaş olmayan NATO ülkeleri başta olmak üzere diğer ülkelerin Karadeniz’deki etkinliklerini sınırlandırması nedeniyle Montrö Andlaşması’nın devamlılığını Türkiye ile paralel olarak savunmakta ise de; Rusya’nın Boğazlardan uçak gemisi geçirmesinin mümkün olmaması ve denizaltılarını da ancak ilk alım ve onarım şartıyla geçirebiliyor olması Rusya’nın Montrö Andlaşmasına yönelik bilinen itirazlarını oluşturmaktadır. Bununla beraber, Rusya mevcut dengeyi bozmamak, kendi lehine yönleri tartışmaya açmamak adına Montrö’nün yürürlüğe girmesinden itibaren her beş yılda taraf devletlerden herhangi birisinin, Sözleşmenin bir ya da birkaç maddesinin değiştirilmesini talep edebileceği (md.29) hakkı vermesine rağmen; bu yönde bir faaliyette bulunmamaktadır.

Ancak bu durumun, uluslarası hukuk açısından, Montrö Andlaşması’nın Karadeniz’e kıyıdaş ülkelerin ilk alım ve onarım istisnaları hariç, Boğazlardan denizaltılarını geçiremeyecekleri maddesini fiili uygulama yaratarak ve/veya uzun süre ilgili tarafların itirazı olmaksızın sürdürmeleri neticesinde uygulamanın bir örf ve adet kuralı haline gelmesi yoluyla değiştirip değiştirmeyeceği hususu, üzerinde düşünülüp tartışılması gereken hukuki bir sorunu oluşturmaktadır.

 


359 Görüntülenme Sayısı
Kategori : ANALİZLER
  

Sizin Yorumlarınız Bizim İçin Önemli *